Teologia moralna

Teza I: Grzechy przeciw miłości Boga (brak miłości i nienawiść)

Grzech śmiertelny jest brakiem miłości, odrzuceniem Boga, daniem pierwszeństwa stworzeniu. Nie zawiera jednak nienawiści. Może być, że człowiek jednocześnie grzeszy i czuje żal. Wolałby osiągnąć cel bez wchodzenia w konflikt z Bogiem. Czasem także grzechy powszednie świadczą o barku miłości. Dlatego każdy grzech cechuje brak zapału i intensywności w darowaniu się Bogu. W grzechu powszednim nie jest urzeczywistniana miłość i czyni się ją abstrakcyjną. Czasem występuje opór i okresowe lenistwo w podążaniu za Bogiem, co wiąże się z trudem i smutkiem.

Odnowa po Soborze Watykańskim II teologii moralnej dużo czasu poświęca problematyce sumienia. Okres przedsoborowy akcentował prawo moralne nie doceniając przy tym roli osobowego podmiotu działania. Obecnie dąży się do subiektywistycznej i indywidualistycznej wizji sumienia. Ważnym głosem w tej dyskusji jest encyklika Jana Pawła II Veritatis splendor, gdzie problematyka sumienia w jego relacji do prawdy i wolności zajmuje centralne miejsce.

1. Naukę tę znajdujemy w encyklice Humanae vitae (1968)

Grzechy przeciwko naturze:

• Masturbacja

• Homoseksualizm

• Zoofilia

ST sprzeciwia się ubóstwianiu płci. Człowiek jest stworzony na obraz i podobieństwo Boga. Obraz ze względu na zadanie, a nie płeć. Prokreacja dzieci jako wspólne zadanie małżonków (Rdz 1). Płciowość znajduje odzwierciedlenie w miłości między kobietą i mężczyzną. Jest to wzajemne miłość (Rdz 2).

Miłość bliźniego jest fundamentalną zasadą. Każdy grzech jest grzechem przeciwko miłości.

Zdecydowanie trzeba przyjąć zasadę, iż prawo do sakramentów mają również osoby niepełnosprawne umysłowo. Ich stan intelektualny jest wkalkulowany w Boże działanie. Natomiast musimy pamiętać, że Bóg "(...) z miłości przeznaczył nas dla siebie jako przybranych synów przez Jezusa Chrystusa, według postanowienia swej woli, ku chwale majestatu swej łaski, którą obdarzył nas w Umiłowanym" (Ef 1, 4-6).

Problem wojny Sobór Watykański II usytuował na obszernym tle poszukiwania pokoju. Nie chodzi, więc tylko o unikanie wojny lub sprowadzanie jej do nielicznych wypadków ostatecznej potrzeby, ale chodzi o zadanie o wiele donioślejsze i rozleglejsze. Ludzie mają obowiązek dążyć do pokoju. Tylko w ten sposób mogą przeciwstawić się wojnie. Im bardziej będą pracować na rzecz pokoju tym skuteczniej będą przyczyniać się do pokoju i odwrotnie.

Bicie drugiego człowieka

Ludzie niedojrzali lub prymitywni bicie traktują jako środek do wymierzenia sprawiedliwości własną powagą. Nieraz może to być zwyrodniały sposób zaspokojenia przyjemności (sadyzm). Nikt nie ma prawa bić bez powodu, ani mścić się w gniewie czy złości.

Zatrucie środowiska

Przez zatrucie środowiska rozumiemy tutaj zatrucie ziemi, wody, powietrza przez produkty chemiczne i radioaktywne, nie łatwe zneutralizowania, i przez inne czynniki zaburzenia równowagi natury; często do czynników zatruwających zalicza się hałas. Zatrucie środowiska jest już groźną rzeczywistością faktyczną.